Bijzondere basisschool in Hart van Zuid: ‘Kinderen uit heel Twente zitten bij ons op school’

Een school gevestigd in het oude laboratorium van de voormalige Hazemeijer-fabriek, dat is ExpeditieWijz. De zogenoemde algemeen bijzondere basisschool werd in 2020 geopend door oprichters Monique Engberink en Kim Huiskes. “We doen hier weer recht aan kinderen.”

Dat ExpeditieWijz geen standaard school is, wordt direct duidelijk. Er zijn geen lokalen vol tafeltjes, geen schoolplein met standaard speeltoestellen en geen eigen ingang. “Eigenlijk alles wat je je voorstelt bij een standaard schoolgebouw is hier niet te vinden”, vertelt oprichter Monique Engberink terwijl ze om zich heen kijkt in de ontvangstruimte die de school deelt met Oyfo Techniekmuseum, Oyfo Kunstenschool en Oyfo Kunstpodium.

Het bijzondere schoolgebouw van ExpeditieWijz sluit aan bij het vernieuwende onderwijs dat op de school wordt gegeven op basis van de onderwijsmethode Jeelo en de pedagogische ontwikkellijn ‘The Leader in Me’ van Stephen Covey. “Er zijn maar een paar scholen met vergelijkbare onderwijsconcepten in Nederland”, vertelt Monique. “Kinderen uit heel Twente zitten bij ons op school.”

Eigen tempo

Wat het innovatieve onderwijsconcept achter ExpeditieWijz inhoudt? In grote lijnen worden vakken geïntegreerd in thematische projecten en ligt de focus meer dan in het reguliere onderwijs op de persoonlijke groei van kinderen. “We zijn onder meer uit het leerstofjaarklassensysteem gestapt. Dit houdt in dat leerlingen bij ons niet worden gegroepeerd op basis van hun leeftijd en dat we kijken naar de individuele ontwikkeling van elk kind”, legt medeoprichter Kim Huiskes uit. “We wilden van de vergelijking tussen kinderen af. Wij geloven niet dat het goed is voor het zelfbeeld of de ontwikkeling van kinderen om ze allemaal langs dezelfde lat te leggen. Wij willen kinderen de kans bieden te leren op het tempo dat bij hen past.”

Door groepen op basis van leeftijd te schrappen, hopen de oprichters daarnaast een natuurlijke gezinssituatie te simuleren: “In een gezin leren jongere kinderen ook van hun oudere broer of zus en andersom. We vinden het belangrijk om niet alleen in te zetten op academische vaardigheden, maar ook op sociale vaardigheden zoals samenwerken en het voor elkaar zorgen.”

Op de grond

Niet alleen de standaard klassen, ook de standaard klaslokalen zijn niet te vinden binnen ExpeditieWijz. “Het past helemaal niet bij kinderen om ze uren per dag aan een tafeltje te laten zitten in dezelfde ruimte”, vertelt Monique vanuit haar jarenlange ervaring als leerkracht in het basisonderwijs. “We leren kinderen daarnaast dat bewegen een essentieel onderdeel is van het goed zorgen voor jezelf, dit willen we ook integreren in het onderwijs.”

Op ExpeditieWijz bewegen de kinderen zich daarom in verschillende rondes gedurende de dag door en om het bijzondere schoolgebouw in de voormalige Hazemeijer-fabriek. Zo kan het dat de schooldag begint in de danszaal, je ’s middags les hebt in de kas en je daarna in de buitenlucht de geleerde lessen in de praktijk brengt. En verplicht aan een tafeltje zitten zonder te wiebelen op je stoel? Dat hoeft niet bij ExpeditieWijz. “Kinderen mogen zelf kiezen waar en hoe ze in een ruimte zitten”, vertelt Kim. “Ze kunnen lekker op de zachte vloerbedekking werken, zich terugtrekken in een hoekje of aan een van de grote tafels zitten. Wat maar het best past bij hun gevoel en behoeften.”

Dat klinkt misschien als ‘lange leve de vrijheid’, maar dat er geen regels zijn op ExpeditieWijz is een groot misverstand volgens Monique: “We horen wel eens dat mensen denken dat kinderen niks ‘moeten’ bij ons, maar ook wij hebben structuur. Ook bij ons moeten kinderen luisteren en hun taken afronden. Ook bij ons moeten kinderen voldoen aan het taal- en rekenniveau dat we binnen het basisonderwijs met elkaar in Nederland hebben afgesproken. De weg ernaar toe is alleen anders”.

Expeditieleiders

En die weg wordt niet begeleid door meesters of juffen, maar door expeditieleiders. Kim: “Of je nou een onderwijsassistent, een facilitair medewerker, oprichter of leerkracht bent. Kinderen kunnen van ons allemaal leren en daarom gebruiken we allemaal de functietitel ‘expeditieleider’.” Het woord expeditie verwijst naar wat het basisonderwijs eigenlijk zou moeten zijn volgens de oprichters, namelijk: een ontdekkingstocht. “School draait wat ons betreft om veel meer dan alleen taal en rekenen. Kinderen komen hier om te ontdekken waar hun talenten liggen, wie ze zijn en wat ze leuk vinden. Ook moedigen we creativiteit aan helpen we spelenderwijs bij het ontwikkelen van sociale, emotionele en praktische vaardigheden.”

Iets anders

Dat het ‘anders’ moet in het basisonderwijs, daarvan zijn Monique en Kim overtuigd. Hun jarenlange ervaring in het basisonderwijs is de motivatie geweest achter het oprichten van hun vernieuwende basisschool in Hart van Zuid. “Wij geloven dat niet alle kinderen gebaat zijn bij het hokjessysteem in het basisonderwijs, waarbij we zeggen: dit moet jij kunnen op deze leeftijd. Kijk naar een dreumes: de ene leert lopen met 9 maanden, de ander met 14 maanden en beide is helemaal prima. Je kunt kinderen niet kaderen, maar dat zijn we in het onderwijs wel gaan doen. Daardoor lopen veel kinderen vast en ontwikkelen ze een negatief zelfbeeld.”

Oud-collega’s Kim en Monique kregen steeds meer het gevoel dat ze niet recht deden aan de kinderen en zijn daarom op zoek gegaan naar een manier om basisonderwijs anders in te richten. De opening van ExpeditieWijz in 2020 is het resultaat van hun zoektocht. “Wij willen kinderen meegeven dat je goed bent, zoals je bent en dat je op je eigen tempo mag leren.” En dat lukt. Bijna 4 jaar na de opening gaan ruim 120 kinderen elke dag met veel plezier naar school in de oude fabriek. “Sommigen balen zelfs als het vakantie is”, vertelt Kim lachend. “We zijn heel blij met hoe ons idee vorm heeft gekregen.”

Kijk voor meer informatie over de missie en visie van Expeditiewijz op www.expeditiewijz.nl.